Oταν Ελλάδα και Τουρκία βρέθηκαν στο «παρά πέντε» της συμφωνίας (;) – Τι υποσχέθηκε ο Γ.Παπανδρέου στον Ερντογάν το 2010

Ερντογάν Παπανδρέου

Οσοι διπλωμάτες γνωρίζουν τον μακρύ, και γεμάτο δύσβατα «μυστικά», δρόμο των ελληνοτουρκικών λένε πως η μοναδική φορά που Αθήνα και Αγκυρα έφθασαν πραγματικά στο «παρά πέντε» της συμφωνίας ήταν το 2010.

Ηταν λίγο πριν από την μεγάλη περιπέτεια του ΔΝΤ και των Μνημονίων, ήταν λίγο μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Γιώργο Παπανδρέου, και ήταν το στοίχημα που παίχτηκε σε επίπεδο κορυφής μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας παράλληλα με τον 43ο γύρο των διερευνητικών συνομιλιών των δύο πλευρών.

Επικεφαλής της ελληνικής ομάδας στις διερευνητικές τότε – όπως και τώρα – ήταν ο πρέσβης ε.τ. Παύλος Αποστολίδης. Της τουρκικής αντιπροσωπείας ηγείτο ο, επίσης έμπειρος, τότε γενικός γραμματέας του υπουργείου Εξωτερικών Φεριντούν Σινιρλίογλου.

Συζητήσεις με Αμερικανική διαμεσολάβηση

Ο Γιώργος Παπανδρέου, με αμερικανική διαμεσολάβηση, είχε κάνει το πρώτο του ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη τον Οκτώβριο του 2009, αμέσως μετά την εκλογή του. Σύμφωνα με τον τότε αμερικανό πρέσβη στην Αθήνα Ντέηβιντ Σπέκχαρντ, είχε προτείνει στον Ταγίπ Ερντογάν προσφυγή στην Χάγη επί “των διαφορών” στο Αιγαίο.

Μέσα στον ίδιο μήνα, ο Ταγίπ Ερντογάν απάντησε με επιστολή του στον έλληνα πρωθυπουργό και ζήτησε διαπραγματεύσεις με «κλειστό χρονοδιάγραμμα». Ο Γιώργος Παπανδρέου ανταπάντησε τον Ιανουάριο του 2010,  ο  43ος γύρος των διερευνητικών επαφών είχε ήδη ξεκινήσει, και τον Μάιο της ίδιας χρονιάς η επίσκεψη Ερντογάν στην Αθήνα λειτούργησε ως επιταχυντής των εξελίξεων.

Οι διαπραγματεύσεις Αποστολίδη – Σινιρλίογλου

Διπλωματικές πηγές με γνώση των όσων έγιναν τότε, λένε πως οι ομάδες Αποστολίδη –  Σινιρλίογλου έως το τέλος του 2010 είχαν προχωρήσει τόσο που υπήρχαν βάσιμες προσδοκίες για συμφωνία σε άμεσο ορίζοντα.

  • Με βάση τις αποκαλύψεις των wikileaks, η τουρκική πλευρά εμφανιζόταν για πρώτη φορά πρόθυμη να συζητήσει επιλεκτική-μερική επέκταση της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης. Κατά τον Ντέηβιντ Σπέκχαρντ, ο έλληνας πρωθυπουργός εμφανιζόταν επίσης διατεθειμένος να συζητήσει το θέμα του Αιγαίου με μια «διασταλτική» ερμηνεία της διαφοράς επί της υφαλοκρηπίδας και των θαλασσίων ζωνών.

Ως καταλύτης των εξελίξεων υποδεικνυόταν η νέα επίσκεψη που προγραμμάτιζε για το καλοκαίρι του 2011 ο Γιώργος Παπανδρέου στην Τουρκία. Η άνοιξη και το καλοκαίρι του 2011 όμως είχαν αφήσει ήδη αποτύπωμα δραματικών αλλαγές στην Ελλάδα. Το πρώτο Μνημόνιο είχε ανοίξει τον δρόμο για την πτώση της κυβέρνησης Παπανδρέου και μαζί συμπαρέσυρε και την διαπραγμάτευση για τα ελληνοτουρκικά.

Η εκδοχή Σπέκχαρντ για την διαπραγμάτευση του 2009

Ο Ντάνιελ Σπέκχαρντ είχε παρουσιάσει την δική του εκδοχή για την συνάντηση Ερντογάν – Παπανδρέου το 2009, σε τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας που είχαν αποκαλύψει τα wikileaks και είχε δημοσιεύσει η «Καθημερινή».

  • «Αν θέλετε τα νησιά μας, δεν πρόκειται ποτέ να βρούμε λύση», φέρεται να είχε πει ο Γώργος Παπανδρέου στον Ταγίπ Ερντογάν, , σύμφωνα με το τηλεγράφημα, προσθέτοντας: «Αλλά, εάν το ενδιαφέρον της Τουρκίας είναι να αποκτήσει πρόσβαση στα διεθνή ύδατα, στον εναέριο χώρο, στην υφαλοκρηπίδα και τις πλουτοπαραγωγικές πηγές, αυτά τα θέματα μπορούν να λυθούν».

«Ο Παπανδρέου πιστεύει», συνέχιζε ο Ντάνιελ Σπέκχαρντ, «ότι θα πρέπει να φέρουν αυτά τα θέματα σε ένα τρίτο, ουδέτερο μέρος, όπως η Χάγη, για να αποφασίσει μια δίκαιη λύση, ενώ θα μπορούσαν να διαπραγματευθούν σχεδόν τα πάντα, εκτός της εθνικής κυριαρχίας.

Απέρριψε τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών», για την οποία πιστεύει ότι υιοθετήθηκε τα τελευταία χρόνια ως πολιτικός ελιγμός και δεν εδραιώνεται σε καμιά νομική βάση. Ωστόσο, ακόμα και γι’ αυτό άφησε ένα παράθυρο, λέγοντας ότι ενώ η Ελλάδα θα απορρίψει με σφοδρότητα οποιονδήποτε ισχυρισμό θίγει την εδαφική ακεραιότητα, κανείς δεν μπορεί να εμποδίσει μια χώρα από το να φέρει όποιο θέμα επιθυμεί στη Χάγη».

 

 

Καμία δημοσίευση για προβολή