Κώστας Μποτόπουλος

Τα θεσμικά της οικονομίας : Το «κανονικόμετρο» της οικονομίας μας μάλλον μένει ακόμα κολλημένο…    

▪ Μποναμάς. Ένα δώρο πήρε κι ένα έδωσε η κυβέρνηση αυτή την εβδομάδα. Η απόφαση του Eurogroup για εκταμίευση, δηλαδή επιστροφή, των κερδών των κεντρικών τραπεζών από τα ελληνικά ομόλογα ANFAs και SMPs δεν είναι παρά ένα πρώτο βήμα: η κρίσιμη μάχη που πρέπει να δοθεί είναι να πειστούν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί τα χρήματα αυτών των επιστροφών, γύρω στο 1.3 δις ετησίως, να μην πηγαίνουν απευθείας για αποπληρωμή του χρέους, αλλά να μπορούν να χρησιμοποιούνται και για παραγωγικές επενδύσεις. Από την άλλη, η τελική κυβερνητική απόφαση να δοθούν, ως «κοινωνικό μέρισμα» από τον φετινό προϋπολογισμό, 750 ευρώ σε 250.000 νοικοκυριά είναι μεν δίκαιη (οι πολύτεκνες οικογένειες, άνεργοι γονείς, παιδιά με ειδικές ανάγκες δικαιολογούν, σε συνδυασμό με εισοδηματικά κριτήρια, μια κρατική βοήθεια), θα έπρεπε ωστόσο να μην (ξανα)χρειαστεί, αν θέλουμε να λέμε ότι η χώρα μας μπαίνει στην κανονικότητα –και χτίζει ένα κανονικό δίχτυ κοινωνικής προστασίας.

***

▪ Ισορροπία. Καλοί βαθμοί στο Eurogroup και θετική 4η αξιολόγηση, βελτίωση οικονομικού κλίματος, όπως λέει το ΙΟΒΕ και αρχίζει να δείχνει η αγορά, αλλά και ελάχιστη μείωση των ληξιπρόθεσμών υποχρεώσεων της κυβέρνησης προς τους ιδιώτες (1.629 δις φέτος από 1.637 πέρσι τέτοια εποχή). Φορολογικό νομοσχέδια με μειώσεις φόρων και αρκετά αναπτυξιακά μέτρα, αλλά χωρίς ένα συνολικό και συνδετικό των διαφόρων τμημάτων της οικονομίας σχέδιο. Ελαφρά (αριθμητική) βελτίωση των αναπτυξιακών προοπτικών αλλά μακριά ακόμα από το «ανορθωτικό μίνιμουμ» του 3% και τις απαραίτητες δομικές αλλαγές. Μικρή βελτίωση της κερδοφορίας των συστημικών τραπεζών και πρόοδος στα θεσμικό μέτωπο των «κόκκινων δανείων» (με την έγκριση των Βρυξελλών και την επικείμενη ψήφιση νόμου για τον «Ηρακλή») αλλά συνέχιση μονομερών ενεργειών με μη κοινωνικό χαρακτήρα και ανεπαρκής ακόμα άρδευση της πραγματικής οικονομίας. Το «κανονικόμετρο» της οικονομίας μας μάλλον μένει ακόμα κολλημένο.

***

▪ Οφσάιντ. Τι σχέση έχουν η εκπαίδευση και το ποδόσφαιρο με την οικονομία; Και όμως έχουν – και η απόδειξη δόθηκε αυτή τη βδομάδα και θα κριθεί στο άμεσο μέλλον. Η εξαιρετικά χαμηλή κατάταξη, για μια ακόμη φορά, των Ελλήνων μαθητών στους λεγόμενους δείκτες PISA δείχνει ότι, εντός ή εκτός κρίσης, η χώρα προσέρχεται στην προσπάθεια οικονομικής ανόρθωσης χωρίς ΤΟ βασικό εφόδιο: στέρεη και διαδεδομένη σε όλα τα τμήματα του πληθυσμού γνώση. Η δε πιθανή παραβίαση κανόνων του οικονομικού fair play στο ελληνικό ποδόσφαιρο δεν μας θυμίζει μόνο ότι το δημοφιλέστερο άθλημα  είναι, δυστυχώς πρώτα και πάνω απ’ όλα, μια μεγάλη μπίζνες αλλά και ότι, ακριβώς γι’ αυτό το λόγοι, οι νόμοι είναι φτιαγμένοι για να τηρούνται.

***

▪ Κλιμάκωση. Μετά την Κίνα, ο Τραμπ τα βάζει με τη Γαλλία – κι επειδή το κινεζικό τυρί ελάχιστους ενδιαφέρει, την πληρώνει το ροκφόρ, αλλά και η παγκόσμια οικονομία. Η «δασμολαγνεία» του αμερικανού προέδρου, σε συνδυασμό με τη μόνιμη συμπεριφορά κακομαθημένου και αμαθούς βουτυρόπαιδου, υπό την πίεση μάλιστα, τον τελευταίο καιρό, μιας εναντίον του ποινικής διαδικασίας, που μπορεί να μην τον πετάξει από το θώκο του, του αφαιρεί όμως και το τελευταίο ίχνος αξιοπρέπειας, εμποδίζει την αρμονική συνύπαρξη χωρών, αγορών, εμπορικών συναλλαγών, κοινών σχεδίων (στην πρώτη γραμμή των οποίων βρίσκεται ο αγώνας κατά της κλιματικής αλλαγής). Απειλεί, σε τελική ανάλυση αλλά διόλου έμμεσα, την ίδια τη Δημοκρατία, που είναι συστατικό του μόνου είδους καπιταλισμού που μπορεί να γίνει δεκτό, και «βοηθά», με αυτόν τον τρόπο, αυταρχικά συστήματα και οικονομίες τύπου Κίνας. Το κακό που κάνει ο bully, και μπούλης, της Γουάσινγκτον στην παγκόσμια οικονομία είναι πολύ βαθύτερο από αυτό που μπορεί να μετρηθεί.

————-

  • Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος, πρ. Ευρωβουλευτής και πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, Σύμβουλος Διοίκησης στην Τράπεζα της Ελλάδας και εταίρος στη δικηγορική εταιρία «Λαμπαδάριος και Συνεργάτες». Τα σχόλιά του στο economico.gr θα δημοσιεύονται κάθε Σάββατο.